Historikerdialog: internationalisme, pacifisme en vrijmetselarij (1 juni 2015, Brussel) Studiedag

Op maandag 1 juni vindt een nieuwe Historikerdialog plaats aan de VUB. Joachim Berger (Leibniz-Institut für Europäische Geschichte – IEG) en Jeffrey Tyssens (VUB) zullen het hebben over de debatten over wereldvrede en internationalisme bij vrijmetselaars, van 1880 tot het interbellum.

Europese vrijmetselaars waren op diverse manieren betrokken bij de internationale vredesbewegingen die in de tweede helft van de 19de eeuw het licht zagen. Net zoals andere groepen en verenigingen richtte de vrijmetselarij – een ‘universele’ broederschap georganiseerd in nationaal verband – grensoverschrijdende bewegingen en organisaties op. Vredesbewegingen worden algemeen beschouwd als de drijvende kracht achter internationalisme (‘internationalisme’ slaat daarbij zowel op een normatief doel als op een communicatieproces dat rond 1900 alle domeinen van de samenleving binnendrong).  Tegelijkertijd waren de meeste internationale verenigingen ter promotie van vrede samengesteld uit nationale afdelingen, en dreven ze ook op nationalistische principes. Pacifistische en internationalistische initiatieven waren dan ook erg gecontesteerd onder vrijmetselaars. Geconfronteerd met een wereldoorlog vonden metselaars het moeilijk om hun nationale loyaliteit te verzoenen met hun affiliatie met een wereldwijde ‘kring van broeders’.

De Grote Oorlog onderbrak de relaties tussen de verschillende vrijmetselaarsorganisaties. De krachten die na de oorlog terug wilden aanknopen met het internationalisme (vooral de Zwitserse, Franse en Belgische vrijmetselaars) zochten hun heil bij de Volkenbond. Door principes als internationale arbitrage, collectieve veiligheid en samenwerking over te nemen konden de metselaarsbewegingen universele vrede promoten zonder al te veel rekening te moeten houden met de naoorlogse wereldorde, nationale verdeeldheid en pure statenpolitiek. Daarna zal de opkomst van dictatoriale regimes, die doorgaans vijandig staan tegenover de vrijmetselarij, deze pacifistische ethiek van de internationalistische vrijmetselaars nutteloos maken.

Praktisch
Historikerdialog: “Facing War: Internationalism, Peace Movements and Freemasonry”
Wanneer: maandag 1 juni 2015, om 17u.
Waar: VUB, Gebouw E, zaal E0.06, Pleinlaan 2, 1050 Brussel
De voertaal van deze dialoog is het Engels.
Inschrijven kan via deze link.

Advertisements
%d bloggers like this: